Trong những năm gần đây, cùng với việc triển khai chương trình Giáo dục phổ thông 2018, việc đổi mới phương pháp dạy học, kĩ thuật dạy học, hình thức tổ chức dạy học, ... luôn được ngành giáo dục quan tâm. Một trong những phương pháp hiệu quả, phát huy năng lực của học sinh chính là sử dụng sơ đồ tư duy trong dạy học các môn học.
Tại Trường Tiểu học Phạm Trấn, cô giáo Đỗ Thị Tỉnh – Giáo viên lớp 3C đã có bài dạy áp dụng chuyên đề Luyện tập: Từ ngữ chỉ đặc điểm; Câu nêu đặc điểm, môn Tiếng Việt. Ở bài học này, cô đã khéo léo vận dụng sơ đồ tư duy theo nhiều dạng khác nhau để giúp học sinh hệ thống kiến thức một cách trực quan, dễ hiểu và dễ nhớ.
Trong quá trình tổ chức, cô Tỉnh hướng dẫn học sinh nhận diện các từ ngữ chỉ đặc điểm, phân loại các từ chỉ đặc điểm bằng sơ đồ tư duy theo các dạng khác nhau. Mỗi nhóm từ (như từ chỉ màu sắc, hình dáng, tính cách, …) được học sinh ghi lại bằng hình vẽ, ký hiệu và màu sắc sinh động. Từ sơ đồ trung tâm, các em phát triển ý tưởng, mở rộng vốn từ phong phú hơn.
Khi luyện tập viết câu, học sinh được sử dụng sơ đồ để gắn kết từ ngữ với cấu trúc câu nêu đặc điểm. Nhờ đó, các em không chỉ nhớ kiến thức mà còn biết vận dụng sáng tạo trong việc đặt câu và viết đoạn văn ngắn. Không khí lớp học trở nên sôi nổi, học sinh hào hứng, chủ động tìm tòi, mạnh dạn chia sẻ ý kiến và thỏa thích sáng tạo hội họa.
Qua tiết dạy, có thể thấy phương pháp sơ đồ tư duy mang lại hiệu quả thiết thực: Giúp học sinh lớp 2, 3 hình thành và phát triển năng lực ngôn ngữ theo hướng mở.
Tăng cường khả năng quan sát, tư duy logic và sáng tạo.
Rèn luyện kĩ năng hợp tác, thảo luận nhóm, trình bày ý tưởng trước tập thể.
Đây cũng là một trong những cách tiếp cận phù hợp với định hướng phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh trong chương trình GDPT 2018. Tiết học của cô giáo Đỗ Thị Tỉnh đã để lại nhiều ấn tượng tốt đẹp, là minh chứng cho sự nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học của nhà trường.