1. Những bệnh răng miệng thường gặp ở tuổi học
đường
- Cùng với quá trình phát triển và hoàn thiện các cơ quan, chức năng khác của
cơ thể, tuổi học đường cũng là thời gian cho trẻ hoàn thiện hàm răng của mình.
- Nhưng
cũng chính trong thời gian này, có rất nhiều nguy cơ làm phát sinh những bệnh
răng miệng ở trẻ, tuy nhiên các bệnh này đều có thể phòng tránh được nếu chúng
ta hướng dẫn cho trẻ biết cách chăm sóc và bảo vệ.
- Cho
đến nay, bệnh răng miệng hay gặp nhất ở tuổi học đường là bệnh sâu răng sữa và
viêm lợi. Sâu răng sữa xuất hiện ở trẻ chưa hoặc bắt đầu thay sang răng vĩnh
viễn, đây là lứa tuổi bắt đầu đến trường (lớp 1). Tình trạng sâu răng sữa cũng
có thể xuất hiện trước khi trẻ đến trường với biểu hiện nhiều răng bị “sún”.
Khi chưa thay răng, răng sữa của trẻ thường chỉ có 20 chiếc. Đặc điểm của răng
sữa là kết cấu không bền vững, mềm và dễ bị tác động của vi khuẩn trong miệng,
do vậy răng sữa rất hay bị sâu. Nếu không được điều trị tốt, răng sữa bị sâu sẽ
lây lan nhanh sang các răng lành khác và là điều kiện thuận lợi làm cho các
răng vĩnh viễn mọc sau đó tiếp tục mắc phải căn bệnh này.
- Khi mới bắt đầu sâu, cũng như sâu răng ở người lớn, trên răng sữa của trẻ
xuất hiện những đốm màu sậm như cà phê rồi trở nên đen. Các vết đen này ngày
một ăn sâu vào trong thân răng làm mòn răng gây đau nhức, khó nhai, thậm chí là
sốt, ảnh hưởng đến sự phát triển của xương quai hàm và viêm tủy xương hàm ở
trẻ.
- Đi cùng với bệnh sâu răng sữa là tình trạng viêm lợi. Đây là 2 bệnh có quan
hệ với nhau. Khi lợi bị viêm sẽ đỏ và sưng tấy, dễ chảy máu, miệng có mùi hôi.
Vì lợi bị đau nên nhiều trẻ không chịu đánh răng thường xuyên làm cho tình
trạng viêm tiếp tục nặng hơn và tạo điều kiện cho sâu răng phát triển, nếu đã
có sâu răng rồi thì càng nặng hơn. Viêm lợi còn là giai đoạn đầu của quá trình
viêm quanh răng, khi bệnh đã nặng thì lợi sẽ không còn bám chắc vào răng nữa mà
hình thành các túi lợi, các dây chằng của răng và xương bị vi khuẩn xâm nhập,
phá hủy. Trong các túi lợi chứa đầy mảng bám cao răng và vi khuẩn. Quá trình
này diễn ra lâu và không được điều trị sẽ làm lung lay và rụng răng
- Bên cạnh đó thì tình trạng thay răng không được chăm sóc tốt, sâu răng, răng
bị “sún” làm cho nhiều trẻ có hàm răng vĩnh viễn mọc lệch lạc, ảnh hưởng đến
thẩm mỹ và còn là điều kiện cho mảng bám, vi khuẩn phát triển ở những chỗ răng
mọc chen chúc, răng mọc lệch khiến quá trình đánh răng không làm sạch được, sẽ
gây ra các bệnh răng miệng sau này.
2. Nguyên
nhân dẫn đến bệnh răng miệng
Có nhiều trẻ sinh ra kết cấu răng không đủ vững chắc do trong quá trình mang
thai, người mẹ không được cung cấp đầy đủ các dưỡng chất có lợi cho răng. Vì
thế khi sinh nở không chỉ chất lượng hàm răng của người mẹ bị giảm sút mà chất
lượng răng của trẻ cũng bị ảnh hưởng, làm cho răng của trẻ dễ bị vi khuẩn tấn
công gây sâu răng. Nguyên nhân chính dẫn đến sâu răng và viêm lợi là vệ sinh
răng miệng không sạch và không thường xuyên.
Trong quá trình ăn uống, các mảng thức ăn dính lại trên các kẽ răng nếu không
được làm sạch sẽ lên men và tạo điều kiện cho các vi khuẩn có trong vòm miệng
phát triển tấn công răng và lợi. Các em học sinh là lứa tuổi rất hay ăn quà
vặt, các loại bánh kẹo, đồ ăn sẵn chứa nhiều đường, tinh bột. Hầu hết khi ăn
các loại thức ăn này răng miệng các em đều không được làm sạch ngay, các mảng
thức ăn còn sót lại trên răng lên men trở thành mảnh đất màu mỡ cho vi khuẩn
răng miệng phát triển. Hầu hết trẻ không có thói quen kiểm tra tình trạng răng
của mình, chỉ đến khi đau, sưng, chảy máu trẻ mới báo cho cha mẹ biết, lúc đó
thường là răng đã sâu nhiều, lợi đã viêm nặng.
Trong thời gian thay răng, nhiều trẻ có thói quen lung lay răng sữa bất kể khi
nào, thậm chí kể cả khi đang chơi. Tay trẻ
không sạch khi đưa vào miệng để lung lay răng đã vô tình đưa vi khuẩn vào
miệng, chỗ răng bị lung lay đang bị tổn thương ít nhiều trở thành yếu tố thuận
lợi cho vi khuẩn xâm nhập và gây viêm sưng lợi cũng như các vị trí khác trong
khoang miệng.
3.Cần cho trẻ hiểu lợi ích của bảo vệ sức khỏe
răng miệng
Muốn trẻ có hàm răng đẹp, trẻ phải được chăm sóc ngay từ khi mang thai, đó là
cần thực hiện chế độ dinh dưỡng thai nhi tốt, đầy đủ chất cần thiết cho sự phát
triển hàm răng đẹp, khỏe của trẻ sau này như canxi, các loại vitamin có trong
thức ăn. Trong thời kỳ trẻ thay răng sữa sang răng vĩnh viễn cũng cần bổ sung
các chất cần thiết đó cho trẻ. Các bậc cha mẹ nên hướng dẫn cho trẻ đánh răng
thường xuyên, nguyên tắc tốt nhất là ăn bao nhiêu bữa thì đánh răng bấy nhiêu
lần. Hạn chế không cho trẻ ăn quà vặt, nhất là đồ ăn sẵn, các thức ăn đường phố
không hợp vệ sinh. Khi trẻ thay răng không nên để trẻ tự nhổ hoặc nhổ răng tại
nhà cho trẻ, tránh nhiễm khuẩn và chảy máu nặng mà cần đến các phòng khám nha
khoa. Cần cho trẻ đi khám răng miệng 6 tháng/lần để kịp thời phát hiện các dấu
hiệu sớm của các bệnh răng miệng.
Đối với những trẻ có răng mọc lệch lạc, cần đợi cho trẻ mọc đủ răng vĩnh viễn
mới xem xét đến việc dùng các dụng cụ nắn chỉnh răng hợp lý. Trong quá trình
học tập, vui chơi tại trường, các thầy cô giáo nhắc nhở trẻ cẩn thận khi vui
đùa tránh những tai nạn gãy răng xảy ra, nhất là gãy răng đã thay sẽ ảnh hưởng
đến thẩm mỹ và khả năng phát âm, nhai nghiền của trẻ. Việc dùng răng giả thay
cho răng vĩnh viễn bị gãy ở trẻ rất tốn kém và mất thời gian do phải đợi cổ
chân răng của trẻ phát triển hoàn chỉnh.
4. Những biện pháp phòng ngừa bệnh răng miệng.
- Giải pháp
quan trọng để phòng bệnh răng miệng là chế độ ăn uống hợp lý cũng như thói quen
vệ sinh răng miệng đúng cách, kết hợp với việc khám răng miệng định kỳ 6 tháng
một lần để phát hiện các dấu hiệu sâu răng và có biện pháp điều trị kịp thời.
- Chúng tôi
đang đẩy nhanh các hoạt động chăm sóc răng miệng trẻ em học đường bao gồm,
hướng dẫn trẻ em biết các biện pháp chăm sóc răng miệng, hàng ngày, đúng phương
pháp; sử dụng fluor để dự phòng sâu răng.
- Tại nhà
trường: Đưa nội dung súc miệng nước fluor vào chương trình nha học đường; tổ
chức khám răng định kỳ cho học sinh để phát hiện sớm ngay từ thời kỳ đầu.
- Triển khai
các chương trình dự phòng sâu răng tại cộng đồng với các biện pháp. Tuyên
truyền phòng bệnh, các biện pháp giữ gìn vệ sinh răng miệng hàng ngày.
-Sử dụng
fluor để dự phòng sâu răng theo đường toàn thân, như đưa fluor vào nguồn nước ở
thành phố, và đưa fluor vào muối ăn ở vùng nông thôn, miền núi. Nâng cấp mạng
lưới răng hàm mặt các tuyến cơ sở để cộng đồng có thể tiếp cận các dịch vụ khám
chữa bệnh ngay từ giai đoạn đầu. Chải răng đúng cách với kem đánh răng có Fluor
tối thiểu 2 lần một ngày rất quan trọng , cũng như cho trẻ ăn những thức ăn tốt
như trái cây ngũ cốc, giảm thiểu những thức ăn có đường cũng giúp phòng ngừa
sâu răng
- Khuyên các
bậc phụ huynh chăm sóc răng tốt và sớm cho trẻ. Thường xuyên kiểm tra răng cho
trẻ, nếu phát hiện răng trẻ có đốm đen, nên đưa con đến bác sĩ nha khoa để có
kế hoạch điều trị sớm, kịp thời.
- Khuyến
khích và tạo thói quen cho trẻ chải răng. Tập cho trẻ có thói quen tự chăm sóc
răng miệng ngay sau khi mọc các răng sữa đầu tiên và hướng dẫn trẻ cách chải
răng đơn giản như động tác xoay tròn với biên độ nhỏ, đây chính là nền tảng
chăm sóc sức khỏe răng miệng để giữ gìn hàm răng tốt suốt đời.
thang-9-benh-rang-miengdocx_101220258.pdf